SFGN-hackathon ‘Schuldhulp voor iedereen’ werkt aan snellere en menselijke hulp bij schulden

Al meer dan tien jaar heeft in Nederland een vrijwel gelijk aantal huishoudens te maken met problematische schulden. Op 1 januari 2025 ging het om 8,6 procent van de huishoudens, ruim 724.000 gezinnen. De maatschappelijke kosten worden geschat op minimaal 8,5 miljard euro per jaar. Toch bereikt de huidige schuldhulpverlening slechts een deel van de mensen die ondersteuning nodig hebben.

Tijdens de SFGN-hackathon Schuldhulp voor iedereen werkten op 28 en 29 januari bijna 100 deelnemers bij KPN in Rotterdam samen aan de vraag hoe mensen met geldzorgen eerder, eenvoudiger en effectiever geholpen kunnen worden. Publieke, private en maatschappelijke organisaties brachten kennis, praktijkervaring en data bij elkaar.

Jasmijn Besorak, directeur van Stichting Financieel Gezond Nederland (SFGN):
 “We zien enorme inzet in Nederland bij gemeenten, vrijwilligers en schuldeisers. Tegelijkertijd blijft het probleem al tien jaar vrijwel even groot. Dat betekent dat we het systeem anders moeten organiseren: minder versnipperd, met meer overzicht en betere timing.”

Brede publiek-private samenwerking

Aan de hackathon namen onder meer het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), gemeenten, uitvoeringsorganisaties, kennisinstituten zoals Nibud, en grote werkgevers en financiële instellingen zoals Nationale-Nederlanden en KPN deel. Deze brede betrokkenheid onderstreept dat schuldenproblematiek alleen kan worden aangepakt door samenwerking over organisatiegrenzen  en beleidsterreinen heen.

Concrete oplossingen

Tijdens de hackathon ontwikkelden multidisciplinaire teams in korte tijd concrete prototypes en schaalbare concepten die zich onder andere richten op de volgende thema’s.

Van kastje naar muur

Een belangrijk knelpunt is dat mensen met geldstress vaak langs zeven tot negen organisaties gaan voordat ze daadwerkelijk geholpen worden. Terwijl het soms gaat om iets relatief eenvoudigs, zoals het treffen van een betalingsregeling. Tijdens de hackathon verkenden teams daarom hoe mensen sneller bij de juiste hulp kunnen uitkomen zonder onnodige doorverwijzingen.

Een van de ideeën is digitale ondersteuning die mensen helpt hun situatie te ordenen en direct naar een passende vervolgstap leidt: wat is op dit moment de next best action? Dat kan variëren van zelf een regeling treffen tot gericht contact met een hulpverlener.

Vroegsignalering slimmer inzetten

Ook vroegsignalering stond centraal. Jaarlijks sturen vaste-lasten-partijen zoals energiebedrijven en zorgverzekeraars bijna een miljoen signalen naar gemeenten over betalingsachterstanden. Niet iedereen die zo’n signaal veroorzaakt, heeft echter een gemeentelijk schuldhulptraject nodig. De hackathon liet zien dat het verhogen van de kwaliteit van signalen essentieel is: wie heeft welke hulp nodig, en wat kan direct bij de bron worden opgelost om escalatie te voorkomen?

Regie terug bij mensen

Daarnaast werkten teams aan het idee van een digitaal schuldenoverzicht. Veel mensen missen overzicht over hun betalingsachterstanden en verliezen daardoor de regie. Een overzicht dat volledig in handen is van de burger zonder dat data centraal wordt opgeslagen, kan helpen om inzicht, rust en perspectief te creëren. Het is een moderne vervanging van de bekende tas met ongeopende enveloppen.

Vervolg

De hackathon markeert de start van de nieuwe SFGN-programmalijn ‘Schuldhulp voor iedereen.’ Samen met publieke en private partners onderzoekt SFGN welke ideeën kansrijk zijn om verder te ontwikkelen en te testen. In februari volgt een werkbezoek aan de gemeente Rotterdam om vervolgstappen te bespreken.